غار پرآو – کرمانشاه

0

غار پرآو شاخص ترین غار ایران است که فقط افرادی که توانایی بدنی بالا و اصولا غارنورد هستند می توانند آن را پیمایش کنند. این غار به غارنوردان حرفه ای هم رحم نکرده و تا حالا پنچ نفر در صعود به این غار جان خود را از دست داده اند. ولی این باعث نشده غارنوردان و طبیعت دوستانی که کنجکاوی و ماجرا جویی جزئی از ذات شان است از این غار ترسی به دل راه دهند و هرساله افراد زیادی دل به قلب خطر می زنند تا مخوف ترین غار ایران را ببینند.با ایرانگردی همراه باشید.

کوهستان پرآو

کوهستان پرآو در شمال شرق کرمانشاه، باطول تقریبی ۸۰ کیلومتر و وسعت ۸۸۰ کیلومتر مربع در بخشی از رشته کوه زاگرس در غرب ایران قرار گرفته است. قله پرآو با ارتفاع ۳۴۰۵ متر از سطح دریا بلندترین قله ی این کوهستان است که در شمال شرقی شهر کرمانشاه واقع شده است. کوه های این منطقه دارای یکی از عمیق ترین لایه های لایم استون کره زمین است و همچنین به علت فشار های ناشی از کوه زایی آلپی شکاف های بسیاری پیدا کرده است به همین علت عمیق ترین غار های ایران مانند غار های پرآو، جوجار و چاه غار قلا در این کوهستان قرار دارند.

پرآو عمیق ترین غار ایران

غار پرآو

غار پرآو عمیق ترین غار ایران

پرآو غاری است به طول ۱۴۵۴ متر و عمق ۷۵۲ متر که در میان کوه طاق بستان و کوه بیستون و در جنوب منطقه ای به نام میدان پرآو وجود دارد. این غار با قله شیخ علیخان یا قله پرآو تنها ۳۰۰ متر فاصله دارد. تعداد ۲۶ حلقه چاه در این غار وجود دارد و عمیق ترین آنها، چاه شماره ۱۶ با عمق ۴۲ متر است.

این غار منحصر به فرد در بیش از ۴۰ سال پیش، با عنوان بزرگ ترین غار عمودی دنیا شناخته می شده است و به همین دلیل لقب اورست غارهای جهان را به آن نسبت داده اند. اما پس از آن با گذشت زمان و انجام اکتشافات بیشتر در میان غار های سراسر جهان، رتبه غار پرآو به ۲۲۱ تنزل پیدا کرده و غار های عمیق تری در فهرست جهانی به ثبت رسیده اند. اما این غار رمزآلود کشورمان هنوز به دلیل وجود دهانه اش در ارتفاع ۳۰۰۰ متری از سطح دریا، بالاترین سطح را در جهان به خود اختصاص داده است.

دلیل نامگذاری

پرآو در زبان کردی به معنی پر آب است. به نظر می رسد این نامگذاری چندان هم بی ربط نیست. در طول مسیر پیمایش این غار، آب عنصری فراوان و حاصل ذوب شدن یخچال های زیرزمینی درون غار می باشد. همانند سایر مکان ها که فلسفه ای برای نام خود دارند احتمالا این مکان هم به دلیل وجود آب فراوان و به ویژه حوضچه آب با عمق ۳ متر در انتهای آن به این نام خوانده می شود.

همچنین انگلیسی ها در هنگام پیمایش این غاریک اصطلاح ماندنی به جا گذاشتند و اگر یک غار بزرگ، که تصور عمق بیشتری از آن دارند، ناگهان به آخر خود برسد، می گویند:”پرآوئی شد” (Ghar Paraued)

پیمایش غار پرآو

 پرآو عمیق ترین غار ایران

پرآو عمیق ترین غار ایران

دهانه غار پرآو، پای قله کوه و در محوطه وسیعی قرار دارد که میدان پرآو نامیده می شود. دهانه غاردر ارتفاع 3 هزار و 50 متری جا گرفته و مرتفع ترین دهانه درمیان همه غار های جهان است.

می توان گفت که غارنوردان دشوارترین پیمایش خود را در غار پرآو با درجه سختی «5 D» تجربه می کنند. دهانه ورودی غار به گونه ای است که باید به حالت پا مرغی به آن وارد شد. به دلیل وجود یخچال های طبیعی و ارتفاع بالای این غار، برودت هوا در آن غارنوردان را آزار می دهد. در هیچ جای غار دمایی بالاتر از ۳ تا ۱ دجه سانتی گراد ثبت نشده است.

بدنه و دیوار سنگی خشن غار، شاید نمودی از خشم طبیعت است که در این مکان خودنمایی می کند. همین ویژگی بدنه و دیوارها باعث می شود که لباس غارنوردان در حین پیمایش پاره شود و آب سرد و سرما به لباس ها و سطح بدن نفوذ کند که بر دشواری های پیمایش می افزاید. عبور از سوراخ های تنگ غار که آبی با دمای نزدیک صفر درجه در کنار آنها جریان دارد، سختی پیمایش را چندین برابر می کند. پیمایش سینه خیز در این غار کاملا عادی به نظر می رسد و تنگ گل خیز اولین محل پیمایش سینه خیز به شمار می آید.

غارپرآو عمیق ترین، سخت ترین ودر عین حال مرگبارترین غار ایران است. پیمایش غار پراو، بدون تجهیزات کامل، آمادگی بالای بدنی و تجربه انواع فرود با طناب، غیر ممکن است. تالار بزرگ ورودی غار درست در زیر حفره ورودی قرار دارد. محوطه ای بزرگ که به خانه های سنگی افسانه ها می ماند. نور از دو حفره سقف به کف تالار می تابد. “تخته سنگ لیز” پرتگاهی است به عمق چندین متر که عبور از آن، به آهستگی وبه صورت دست به دیوار ممکن است. کمی جلوتر مسیر مسدود می شود. تنها محل عبور، حفره ای تونل مانند (گربه رو) است که بخش عمده آن با گل و لای پرشده است. عبور از این گربه رو تنها با خزیدن روی گل و لای امکان دارد. غار پراو از همین جا به همه غارنوردها پیغام می دهد که اگر توان کافی وبدن مناسب برای پیمایش ندارید، بهتر است برگردید.

گذرگاه های تنگ و خرچنگ رو ها، ریزشی بودن برخی از قسمت های غار، تراورس های خطرناک و چاه های عمیق، پرآو را در دنیا به غاری صعب العبور و سخت مشهور کرده است، حتی پنج غارنورد ایرانی جان خود را در این غار از دست داده اند و اجساد برخی از آن ها هیچ وقت به بیرون از غار منتقل نشده است.

کشف غار توسط انگلیسی ها

غار پرآو

تصویر ثبت شده انگلیسی ها در زمان کشف غار پرآو

غار پرآو

تصویر ثبت شده انگلیسی ها در زمان کشف غار پرآو

بیش از ۴۰ سال پیش گروهی از مهندسین و زمین شناسان انگلیسی در حین عملیات نقشه برداری و تحقیقات در ارتفاعات زاگرس متوجه دهانه یک غار شدند و با توجه به تجربیات خود در باره بافت زمین شناسی منطقه احتمال وجود غاری عظیم را در محل می دهند. آنها بعدها حاصل اطلاعات و پژوهش های خود را در کتاب جویبارهای زاگرس برای همگان آشکار می کنند . احتمال وجود غاری عظیم در رشته کوه زاگرس آن قدر جذاب به نظر رسید که انجمن غارشناسی انگلستان در دوم شهریورماه سال ۱۳۵۰، یازده نفره از زبده ترین غارنوردان خود را به سرپرستی جان میدلتون وارد کرمانشاه کند تا به عملیات اکتشاف دست بزنند.

در سی ام شهریور ماه، غارنوردان انگلیسی عملیات اصلی اکتشاف غار پرآو را آغاز می کنند . آنان با چند روز فعالیت سخت و مشاهده پدیده های شگفت انگیز، به انتهای چاه ۲۶ و عمق ۷۵۱ متری غار می رسند و به حوضچه ای گلی به طول ۵۰ متر می رسند. آنها به دلیل اینکه تصور می کردند برای ادامه پیمایش غار به تجهیزات بیشتری نیاز دارند ، عملیات را متوقف می کنند تا ادامه فعالیت به سال بعد موکول شود.

برای دومین بار در سی ام مرداد ماه سال ۱۳۵۱ غارنوردان انگلیسی به کرمانشاه وارد می شوند. این گروه به سرپرستی دیوید جادسون و با حمایت انجمن سلطنتی جغرافی و گروه غارشناسان انگلستان تصمیم می گیرند به اعماق غار نفوذ کنند و رکورد قبلی را بشکنند. آنها تنها موفق به تکمیل تحقیقات قبلی می شوند و نمی توانند به عمق بیشتری دست پیدا کنند . عملیات آنها در حوضـــــــچه ی انتهایی چاه ۲۶ به پایان می رسد. این غار، یک اصطلاح ماندنی در غارنوردی آنها به جای گذاشت و اگر یک غار بزرگ، که تصور عمق بیشتری از آن دارند، ناگهان به آخر خود برسد، می گویند:”پرآوئی شد” (Ghar Paraued)

در مجموع از آن چه که پس از سفرهای اکتشافی به این غار رازآلود باقی ماند، برای تشکیل بنیاد غار پرآو در سال ۱۳۵۲ استفاده شد. در طی دو سفر اکتشافی انگلیسی ها، گروه غارنوردان از ۲۲ میخ کوبی برای فرود به عمق ۷۵۱ متر و حوضچه گلی آب استفاده کردند.

پس از گذشت چند سال شهرت غار پرآو در میان غارنوردان به حدی رسید که لهستانی ها هم تصمیم گرفتن از غافله عقب نمانند و در سال ۱۳۵۴ تصمیم به پیمایش غار گرفتند. البته این عملیات حاصلی بیش از دو عملیات قبل نداشت و تنها افتخار گروه لهستانی پیمایش ۱ متر بیش تر از رکورد قبلی بود. این عملیات تنها به عنوان یک سلاح تبلیغاتی کاربرد داشت و رسیدن به حوضچه آخر آن و دیدن پرچم باقی مانده از انگلیسی ها در سال ۱۳۵۱ تائید دوباره ی این مطلب بود که غار به راستی در همین حوضچه تمام می شود.

در سال ۱۳۸۴، یوری اودوکیموف در راًس یک گروه کوچک از روسیه، از غار پرآو دیدن کردند و به عمق ۴۰۰ متری رسیدند ولی دیگر ادامه ندادند. آنها در سال بعد به غار بازگشتند اما به علت بدی هوا باز هم از پیمایش بازماندند.

ورود ایرانیان به غار پرآو

غار پرآو

غار پرآو

آوازه رفت و آمد انگلیسی ها در کرمانشاه تا سالها ورد زبان ها بود تا اینکه در سال ۱۳۶۸ غارنوردان کانون کوهنوردی کرمانشاه تلاش خود را برای پیمایش غار به کار گرفتند اما به دلیل بارش باران و سرازیر شدن آب در غار از ادامه فعالیت بازماندند. نزدیک به دو دهه، شکست هایی از این دست ادامه داشت تا اینکه در مهرماه سال ۱۳۷۰ طلسم ۱۸ ساله برای ایرانیان شکسته شد و حشمت حیدریان، بهمن مشتکوب و منوچهر دهشت از اعضای کانون کوهــنوردان کرمانشاه موفق شدند به عنوان اولین فاتحان ایرانی غار پرآو تا انتهای غار و حوضچه را پیمایش کنند.

پس از این پیمایش موفق، دیگر غارنوردان نیز برای رسیدن به انتهای غار برانگیخته شدند. پیمایش های بعدی باعث کشف راه های جدید در غار شد و حتی یک راه ورودی جدید به غار پرآو کشف گردید. غارنوردان تلاش کردند تا با بالا رفتن از دیواره کنار حوضچه راهی جدید به بالای حوضچه پیدا کنند اما نتیجه ای حاصل نشد. درسال ۱۳۷۲ تیم دونفره متشکل از محمدنوری و قدیر یزدانی دراقدامی شگفت انگیز اقدام به پیمایش سبکبار بدون لوجستیک و کاملا آلپی با حدود ۴۰۰ کیلو بار در ۱۳ روز غار را پیمایش کردند و به سلامت از دهانه غار خارج شدند.

درسال ۱۳۷۳ یک گروه چهارنفره کرمانشاهی با استفاده از طناب های داخل غار به حوضچه انتهایی رفته و مراجعت کردند. پیمایش آنها ۳ روز به طول انجامید و موفق شدند نام خود را به عنوان سومین تیم پیمایش کننده ثبت کنند.

چهارمین تیم ایرانی را تیمی از غارنوردان خراسانی تشکیل می دادند که درسال ۱۳۷۴ سه نفر از آنها موفق شدند طی ۵۶ ساعت غار را پیمایش کرده و باز گردند و رکورد کمترین زمان پیمایش را به گروه آزادگان مشهد اختصاص دهند. آنها اولین تصاویر ویدوئویی را از چاه و قسمتهای انتهایی غار ثبت کردند.

در سال ۱۳۸۳، یک تیم غارنورد، از کلوپ کوهنوردی کرمانشاه، به انتهای غار رفته و برای اندازه گیری عمق حوضچه یک غواص به داخل آن فرستادند. عمق حوضچه ۳ متر و انتهای آن کاملا بسته بود. یوسف سورنی نیا عضو گروه کوهنوردی کرمانشاه ۳۲ سفر به داخل پرآو کرده که ۹ بار آن تا انتهای غار بوده است.

سختی پیمایش غار به حدی است که زباله های حاصل از پیمایش از سال ۱۳۵۰ در آن مدفون شده بوده و امکان خروج زباله ها وجود نداشت تا اینکه عده ای غارنورد بالاخره توانستند بدون تلفات جانی، زباله ها را از غار خارج کنند.

جان باختگان پرآو

غار پرآو

محل دفن ویکتوریا کیانی راد و امیر احمدی در غار پرآو

اولین حادثه جدی در پیمایش غار پرآو برای محقق و غار شناس معروف کشورمان چنگیز شیخلی رخ داد. وی در سال ۱۳۵۳ هنگام بیرون آمدن از چاه سوم به عمق ۳۷ متر که نامش اروئیکا است، سقوط کرده و تا زمان رسیدن گروه امداد، به مدت ۲۰ ساعت در حالت معلق باقی ماند.

اولین جان باخته سعید امینی ثانی بود که در سال ۱۳۷۵ پس از یک بار پیمایش موفق درسال ۱۳۷۴ همراه تیم آزادگان مشهد، به منظور تهیه مستندی به نام پلکانی به سوی تاریکی برای صدا و سیمای مرکز خراسان وارد غار شد. جالب اینجاست که او نیز مانند چنگیز شیخلی درحین صعود از چاه سوم دچار حادثه شده و پس از سقوط، جان خود را از دست داده است.

شاید دلخراش ترین حادثه مربوط به سال ۱۳۸۱ باشد. کاظم فریدیان ( سرپرست )، امیر احمدی، علی رحیمی ، لیلا اسفندیاری، ویکتوریا کیانی راد و رحیم دانایی از باشگاه کوهنوردی دماوند و یوسف سوری نیا از گروه سه کل کرمانشاه تصمیم به پیمایش غار می گیرند. آنها به دو گروه ۳ و ۴ نفره تقسیم می شوند. در روز ۱۴ مهر گروه اول متشکل از فریدیان، دانایی، اسفندیاری و سوری نیا وارد غار می شوند و صبح روز بعد به پایین چاه ۲۶ و انتهای غار رسیده و بلافاصله بازگشت خود را آغاز می کنند. در همین روز، گروه دوم نیز وارد غار شده و در بعدازظهر آن روز در بالای چاه ۱۶ با گروه اول که در حال بازگشت بودند روبرو می شوند و علی رغم وجود خطرات به راه خود ادامه می دهند.

امیراحمدی، ویکتوریا کیانی راد و علی رحیمی با ادامه پیمایش، انگیزه های بیشتری را برای رسیدن به انتهای غار پیدا می کنند و در صبح روز بعد انتهای غار پرآو موفقیت خود را جشن می گیرند. اما به هنگام بازگشت، دچار حوادثی می شوند که ویکتوریا کیانی راد با سقوط در چاه ۱۸ و امیر احمدی در کنار چاه ۱۸ جان خود را از دست می دهند. متاسفانه اجساد آنها را نتوانستند از غار بیرون بیاورند و در جان پناه چاه شماره هجدهم در حفره ای گذاشته و درب آنرا مسدود کردند.

خلیل عبد نکویی کوهنورد و عکاس باسابقه همدانی که در کارنامه او صعود به قله موستاق آتا ، لنین، کورژنوسکایا، آرارات و هفت هزارمتری اورست وجود دارد در سال ۱۳۸۷ در زیر چاه ۱۱ جان خود را از دست داد.

پدرام بوچانی از اعضای یک گروه مستقل کوهنوردی از شهرستان دالاهو که در هنگام فرود از چاه شماره ۸، با پاره شدن طناب به پایین سقوط کرده و در شهریور ۱۳۸۹ دار فانی را وداع گفت.

بهترین فصل سفر

غار پرآو

غار پرآو

اگر از آن دسته کوهنوردان خبره هستید که قصد دارد وارد این غار صعب العبور شود، فصل بهار و تابستان را به شما پیشنهاد می کنیم. زیرا برودت هوا در این فصل ها کمتر است. پاییز و زمستان را صرف تماشا کردن زیبایی های کرمانشاه کنید. این دو فصل برای پیمایش غار اصلا مناسب نیستند.

ثبت ملی پرآو

در سال ۱۳۸۸ به عنوان دومین اثر طبیعی ملی کرمانشاه توسط سازمان حفاظت محیط زیست ایران به ثبت رسیده و در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۹۸ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفته است.

راه دسترسی

بهترین نشانی غار پرآو به صورت زیر است:

استان کرمانشاه، ۱۲ کیلومتری شمال شرق شهر کرمانشاه، میدان جنوبی قله پراو

اگر کاملا برای سفر آماده اید؛ به کرمانشاه بروید و برای رفتن به غار، نشانی روستای چلآبه را بگیرید و به راحتی کوه پرآو را پیدا کنید.

نظر خود را بیان کنید