غار شاپور اول ساسانی

0

غار شاپور اول ساسانی

غار شاپور در انتهای تنگ چوگان و در چهار کیلومتری شهر بیشاپور در شهرستان کازرون مهمترین پایتخت ساسانیان در ارتفاع حدود 800 متری از سطح زمین قرار دارد و دهانهٔ آن حدود 30 متر می باشد. در دهانهٔ این غار مجسمهٔ شاپور قرار گرفته است و به همین دلیل این غار به نام شاپور معروف شده است.

موقعیت

به فاصله 12 کیلومتر از شهر کازرون به سوی شیراز در استان فارس، شهر باستانی بیشاپور قرار دارد. در مقابل بیشاپور دره زیبایی است که به آن تنگ چوگان گفته میشود. جاده آسفالته به طول 6 کیلومتر دره را به روستای تنگ چوگان متصل میکند، از این روستا با 5/1 ساعت کوهپیمایی میتوانیم به دهانه غار برسیم.

غار شاپور اول ساسانی

غار شاپور اول ساسانی

معرفی

غار شاپور بر روی دیواره کوهی که دشت تنگ چوگان را به شکل نیم دایره در بر گرفته، زایش یافته است. دیواره های ورودی تنگه پوشیده از نقش برجسته هایی تراشیده شده بر روی سنگ هستند که هر یک بخشی از تاریخ دوره ساسانیان را به نمایش گذاشته اند. در سمت راست ورودی تنگه آثار قلعه ای که گویا محل نگهبانی از شهر بیشابور بوده است، به چشم میخورد. کف دره بستر رود شاپور است که آب آن از طریق کانالهایی متعدد به داخل شهر منتقل میشده است.

ساختمان

غار، درون کوهی با کانی های زایش یافته است. دهانه غار طولی برابر با 30 متر و ارتفاعی برابر با 15 متر دارد. قبل از ورود به درون غار در سمت چپ دخمه ای قرار دارد که بخشی از آن دست ساخته است. حدود 10 متر بعد از ورودی غار مجسمه 7 متری شاپور اول ساسانی جلوه گری میکند.

غار شاپور اول ساسانی

غار شاپور اول ساسانی

غار از چند بخش تشکیل شده است: بخش اول نسبتاً هموار است و با طولی حدود 80 متر به لبه پرتگاهی منتهی میشود. دو طرف دیوارهای این بخش را حجاری و صاف، و گویا برای کندن نقشهای برجسته و یا نوشتن آماده کرده بودند که نیمه تمام مانده اند و بر روی تاقچه های بزرگ آنها چیزی به چشم نمی خورد. در سمت چپ انتهای این بخش دو آب انبار به فاصله 5/0 متر از هم در داخل سنگ کنده اند که هر یک حدود یک متر عمق دارد. ابعاد یکی 4×3 متر و دیگری 5/1×2 متر است و هر دو پله ای برای دسترسی به آب دارند. آبی که از سقف به کف غار میچکیده در این حوضها جمع میشده و نیاز ساکنان را تأمین میکرده است.

در سمت چپ آب انبارها یک آبشار سنگ زیبا و در پشت آن زیباترین چکنده و چکیده های بزرگ به چشم میخورند. سپس گودالی بسیار بزرگ به قطر تقریبی 100 متر، که نسبت به کف تالار اول حدود 30 متر عمق دارد، قرار دارد که بیننده را به یاد دریاچه ای خشک شده میاندازد. برای ورود به انتهای غار باید از پرتگاه بگذریم و با صعود از سربالایی گودال وارد دالان نسبتاً وسیع دیگری شویم. در انتهای سمت چپ گودال، محلی مسطح قرار گرفته که بخشی از آن دست ساخته است و گویا محل ذبح قربانی و اجرای مراسم بوده. سقف غار در این تالار حدود 40 متر و بلندترین فضای آن است. با گذر از این تالار وارد دالانی وسیع میشویم که تا انتهای غار ادامه دارد. طول غار از دهانه تا انتها حدود 450 متر است. غار دو شعبه دیگر دارد که از وسعت چندانی برخوردار نیستند.

ویژگی

غار شاپور از غار های تاریخی بسیار پراهمیت ایران است. به نظر میرسد غار قبل از دوران ساسانیان از مکان های مذهبی و آیینی ساکنان آن منطقه بوده و به مانند غار باباجابر و نیاسر مراسمی در آن جا انجام میشده است. از آن جا که اردشیر و شاپور اول روش وحدت مذهبی را میان مردم اجرا میکردند، از این رو اردشیر برای محو اعتقادات گذشته مردم منطقه نیاسر، آتشکده های بزرگ هم جوار غار نیاسر میسازد و شاپور هم دستور ساختن مجسمه اش را درون این غار میدهد. پژوهش باستان شناسی بیشتر در هر دو غار، مسئله را روشن خواهد ساخت.

غار شاپور اول ساسانی

غار شاپور اول ساسانی

مسیر دسترسی

غار کاملاً مشرف به دره بزرگ و بسیار سرسبزی است. در پایین دست غار روستایی آباد وجود ارد که به روستای شاپور معروف است. تا حدود چهارصد متر پس از روستای شاپور که در جوار غارست، می‏توان با خودروهای معمولی رفت و پس از آن شاید ششصد متر دیگری بتوان با خودرو های دو دیفرانسیل رفت، ولی در نهایت با پیاده روی میتوان به دهانه غار رسید.

از آخرین جای ماشین رو، درست 2400 متر تا دهانه غار شاپور فاصله است. همه این مسیر، سربالایی و در جاهایی نیز پله های سنگی و بتونی است. پیاده‏روی به طور معمول یک ساعت خواهد بود و اگر کوهنورد ورزیده باشید شاید 45 دقیقه هم بتوانید بروید. ظاهرا تاکنون کسی نتوانسته به پایان این غار بسیار بزرگ و مهیب برسد.

نظر خود را بیان کنید