غار جهنم – شهرستان طبس

0

غار جهنم در فاصله 195 کیلومتری طبس و 85 کیلومتری عشق‌آباد در دهستان کوه یخاب قرار گرفته است. این غار واقع در شمال کوه سفید تپه طاق از توابع بخش دستگردان شهرستان طبس استان خراسان جنوبی در فاصله 15 کیلومتری جاده‌ی آسفالته عشق‌آباد بردسکن واقع شده است.

وجه تمسیه

گرمی داخل غار باعث شده است تا نام این غار را جهنم بگذارند.

کشف غار جهنم

غار جهنم

غار جهنم

این غاردر فاصله 15 کیلومتری از حاشیه جاده عشق آباد بردسکن واقع شده است که 50 سال پیش توسط مرحوم نجفی کشف شده است.

در سال 1377 دو نفر از معتمدین روستاهای بخش عشق آباد طبس به آقای مهدی قربانی (مسئول در شرکت آب منطقه ای خراسان) مراجعه و اظهار داشتند: «در حوالی عشق آباد غاری مخوف و افسانه ای قرار دارد که در بین اهالی محل به نام «غار جهنم» شهرت یافته است.

گروهی حدودا 10 نفره از مسئولین محلی و اداره کل آب و فاضلاب خراسان بزرگ به سرپرستی صمد رستمی بخشدار دستگردان برای اولین بار غار جهنم را مورد بازدید و کاوش قراردادند و توانستند با وسایل موجود، مسافتی از غار را طی کنند.

مشخصات غار جهنم

غار جهنم

غار جهنم

عمر این غار طبق نظر دکتر آریامنش (دکترای زمین شناس و استاد دانشگاه) حدود 50 میلیون سال تخمین زده می شود.

وجود سنگ ها و قندیل های بزرگ و چند صد ساله و آب جاری در این غار توجه هر انسانی را به خود جلب میکند و با نگاه اول به این اثر بزرگ غار علیصدر همدان به ذهن تداعی میشود.

غار اسرار آمیز جهنم 50 متر عمق و 350 متر طول دارد و برای ورود به داخل آن باید 30 متر طناب و تجهیزات مجهز کوهنوردی و غارنوردی به همراه داشت. وجود سنگ‎ها و ستون‎ها و قندیل‎های بزرگ مرمرین و چند صد ساله و آب جاری در این غار توجه هر انسانی را به خود جلب می‎کند.

غار جهنم

غار جهنم

این غار که از چهار دهانه برخوردار است و از غارهای آهکی و کاملاً زنده و فعال است و به رغم خشک سالی های اخیر از آب حوضچه انتهایی غار هنوز مقداری باقی مانده است. این حوضچه با توجه به بازدید اکتشافی غار در سال 1378 مخزن آبی به طول 6 متر و عرض متوسط 2 متر و عمق 6 متر مملو از آب بوده و اکنون با وجود خشک سالی های اخیر و همچنین در پایان فصل آبان عمق آب به 20 تا 40 سانتی متر می رسد.

در این غار استخوان های خُرد شده و حیواناتی همچون کل و بز، یک نوع سگ سان -احتمالا کفتار- و مار نیز دیده شده است که روی آن ها را لایه ای از کلسیت گرفته بود.

غار جهنم

غار جهنم

تشکیلات آهکی فعال غار نیز با توجه به کمبود آب و رطوبت منطقه بسیار فراوان؛ اما جوان به نظر آمده اند هر چند که برای سن سنجی غار می بایست آزمایش های دقیق علمی انجام شود اما این تشکیلات شامل انواع گل کلمی های سفید، سوزنی های بلوری، فلاوستون ها، اسفنجی ها و دراپری های کوچک بودند که بر زیبایی این غار کویری افزوده است.

تعرض به غار جهنم بدلیل فعالیت های معدنی

غار جهنم

غار جهنم

در پی تعرضات معدنی که جهت برداشت سنگ مرمر در ابتدای سال 1394 به این غار وارد شد، واکنش ها و عکس العمل های متفاوتی را در بین دوستداران محیط زیست و رسانه ها درپی داشت .

سید نعمت‌الله حقیقی رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان جنوبی در پی اعتراضات عنوان کرد : تشکیل غارها و کاردستی تحت عنوان «دولین» در سنگ‌های آهکی رخداد بسیار متنوعی بود که عمدتاً از نظر زیست انسانی و باستان‌شناسی هیچ‌گونه جایگاهی ندارد و اگر قرار باشد هر کدام از این غارها تبدیل به محدودیت معدنی و فعالیت‌های اقتصادی باشد، باید بخش عمده‌ای از مساحت استان بلوکه گردیده و عملاً هیچ‌گونه اقدامی صورت نگیرد.

این در حالیست که این غار در انجمن غار ایران ثبت و بعنوان یک اثر طبیعی ارزشمند یاد شده است . سه تن از کنکاشگران محیط زیست به نام های جواد نظام‌دوست (از موسسان انجمن غار و غارشناسی ایرانیان) عباس محمدی (مدیر گروه دیده‌بان کوهستان انجمن کوه‌نوردان ایران) علیرضا افشاری (دبیر دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران) با نوشتن نامه ای خواستار حفظ طبیعی این غار شدند.

غار جهنم، بهشت معدنکاران

غار جهنم

غار جهنم

با آنکه اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی برای حفاظت از این غار در سال 93، ضوابط محکمی را تعیین و هرگونه اقدامی را تا شعاع یک کیلومتری دهنه آن، ممنوع اعلام کرده بود، اما مجوزی برای حفاری و بهره برداری ‘منگنز’ و ‘مرمر’ از محدوده نزدیکی غار صادر شد.

با وجود همه تلاش ها برای حفظ این غار از تجاوز معدنکار توسط مردم و رسانه ها در سال گذشته اما معدنکار متخلف با سودجویی باز هم به محل این غار تجاوز کرد. اکنون دهانه غار به طور کامل توسط معدنکار تخریب شده.

در تاریخ 10 مرداد ماه 1395 نماینده مردم طبس، فردوس، بشرویه و سرایان در مجلس شورای اسلامی طی نامه ای به خانم دکتر ابتکار، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست کشور ابراز نگرانی اهالی منطقه را به ایشان اعلام و درخواست پیگیری موضوع را با قید فوریت کردند.

دی ماه سال 93 اداره میراث فرهنگی و گردشگری استان خراسان جنوبی برای حفاظت از غارجهنم، ضوابط محکمی را تعیین و هرگونه اقدامی را که از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی تا شعاع یک کیلومتری دهنه این غار رخ دهد، ممنوع اعلام کرد.

اما از همان زمان معدنچی ها سعی کردند بدون توجه به این دستور، غار زنده ی جهنم را حفره ای بی خاصیت جلوه دهند تا با گرفتن تایید و مجوز، دست درازی خود را به حریم این غار، قانونی جلوه دهند.

محمد سالاری، معاون امور معدن واکتشافات معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان، با بیان اینکه معدن سنگ مرمر واقع در نزدیکی غار جهنم پروانه اکتشاف معدن دارد، گفت: برای این معدن بر طبق استعلام های انجام شده از منابع طبیعی در زمینی به مساحت 5 هکتار برای استخراج سنگ مرمر مجوز صادر شده است.

وی ادامه داد: این معدنکار مجاز به فعالیت اکتشافی در محدوده تعیین شده است و چنانچه خارج از چارچوب تعیین شده اقدام کند متخلف بوده و با برخورد خواهد شد.

حمد علی فرخی، رئیس منابع طبیعی طبس، نیز م یگوید: مجوز صادر شده برای معدن در زمین به مساحت پنج هکتار بوده صادر شده است. اکنون معدن کار از محدوده خود تجاوز کرده و خارج از این محدوده به فعالیت پرداخته است.

رئیس منابع طبیعی طبس، تصریح کرد: بعد از بررسی های انجام شده و اعلام تخطی معدنکار از حد مجاز پرونده قضایی تشکیل و به دادگستری عشق آباد ارسال شده است.

مسیر دسترسی به غار جهنم

غار جهنم

غار جهنم

غار جهنم در شمال کوه سفیدِ روستای تپه طاق از توابع بخش دستگردان شهرستان طبس استان خراسان جنوبی در در فاصله 15 کیلومتری جاده‌ی آسفالته عشق‌آباد بردسکن واقع شده است که برای رسیدن به دهنه غار از روستای تپه طاق باید 40 کیلومتر جاده ای خاکی را طی کرد.

نظر خود را بیان کنید