روستای چلی علیا – علی آباد کتول

0

روستای چلی علیا یا روستای ییلاقی بالاچلی در در دهستان استرآباد از توابع بخش کمالان واقع در شهرستان علی آباد در استان گلستان قرار دارد .

روستای ییلاقی بالاچلی

در دهانه زیبای محمد آباد دو روستا به نام چلی وجود دارد که در نامگذاری به نام های چلی علیا (بالا چلی) و چلی سفلی (پایین چلی) معروف شده است.

وجه تسمیه

روستای چلی علیا

روستای چلی علیا

کلمه چلی لفظ تغییر یافته واژه «چل»می باشد که به معنای مکان وگودی کم عمق و نیز گذرگاه می باشد همچنین در زمره کلماتی مانند «چلین»می باشد که از آلات موسیقی می باشد .

علت نامگذاری روستای پایین چلی به دلیل قرار گرفتن در گودی و در مجاورت رودخانه بزرگی که در ضلع جنوب روستا واقع گردیده است می باشد این رودخانه در گذشته آب فراوانی داشته است آنگونه که آهنگ و موسیقی دل نشینی را در جانهای اهالی می نواخت .

روستای پایین چلی یا همان چلی سفلی در حال حاضر نیز در بین مردمان کتول به همان نام «چلی» معروف می باشد و افزودن لفظ پایین نیز به احتمال زیاد بعد از عمران بالا چلی به نام چلی افزوده شده است.

انتخاب نام «بالا چلی » نیزبرای این روستا صرفاً از آن جهت می باشد که از نظر موقعیت جغرافیایی در بالاسر روستای پایین چلی قرار دارد و دلیل دیگری در انتخاب این نام وجود ندارد.

موقعیت جغرافیایی روستای بالا چلی

روستای چلی علیا

روستای چلی علیا

این روستا در 32 کیلومتری جنوب باختری شهرستان کتول واقع شده است که از شمال به روستای پایین چلی واز جنوب غربی به روستای نرسو و از مشرق به روستای افراتخته محدود می شود .ارتفاع این روستا از سطح دریا 1800 متر می باشد.

تاریخچه روستای بالا چلی

تاریخ تأسیس این روستا به سالهای 1140 تا 1145 ه . ق باز می گردد (تقریباً 500سال). نام این روستا را شخصی به نام«عبدالحسین کمال غریبی » بنیاد گذارد و « ملک حسین الازمنی » نیز در عمران و آبادانی روستا نقش بسزایی داشته است.

با روی کار آمدن حکومت قاجار در ایران خوانین معروف به کتولی به دلیل خدمات شایسته به قاجار مقام سرکردگی و کلانتری کتول را به خود اختصاص داده بودند و از این روستا به عنوان ییلاق استفاده می کردند چنانکه محمد صادق خان کتولی در سالهای 1233-1289 ه.ق پس از رویارویی با شورش سراسری اهالی کتول در مقابل آنان، روستای یادشده را به عنوان ییلاق خویش برگزید.

پس از این گزینش روز به روز بر اعتبار و شوکت آبادی که خود بر «کوتل کپوکی» واقع گردیده افزوده شد. روستای بالا چلی در شورش سال 1327ه . ق که بر ضدعلی محمد خان کتولی انجام گرفت شاهد شکست دیگر خوانین کتولی که تلاش می کردند تا از ورود خروج کنندگان به آبادی جلوگیری نمایند بوده است.

روستای بالاچلی از نظر طبیعی بین دو نهر به نامهای «طول گذر» و « اردوهه» قرار گرفته است و به دو بخش بالایی و پایینی تقسیم می گردد. روستای بالا چلی به سبب ساختار نوین خود از آثار تاریخی وقدیمی نشانی ندارد.

روستای چلی علیا

روستای چلی علیا

طوایف روستای بالا چلی

در روستای بالا چلی تیره هایی از طوایف گوکلانی، شکری، حسینی و خوانین کتول وجود دارند که در حال حاضراز این روستا به عنوان ییلاق استفاده می کنند. طایفه های شکری ، حسینی و خراسانی از جمله طوایف اولیه روستا می باشند. آمار خانوارهای این روستا در حال حاضر تقریباً 900 نفر می باشند.

نقاط تاریخی روستای بالا چلی

چلی علیا دارای یک قبرستان قدیمی می باشد . هم چنین دارای یک قبرستان مربوط به انسان های گبری می باشد که در حال حاضر تقریباً آثار آن از بین رفته است این قبرستان مربوط به انسان هایی می باشد که در گذشته در آن محل سکونت داشته اند و هیکل های بسیار درشتی (گبری) داشته اند که آن روستا معدوم شده واز قبرستان نیز آثار زیادی باقی نمانده است.

همچنین آثاری از یک معدن زغال سنگ در جوزک و چشمه غلام سوخته به چشم می خورد.در این روستا ملک یا مکانهایی وجود ارد که به آنها یرت می گویند که به صورت شخصی بوده است که عبارتند از یرت غلام سوخته و شبری و سنگ قلقه. یرت ملک یا مکانی است که شخصی با اقوام خود در آنجا زندگی میکند و خود به شکل یک روستای جدا می باشد.

آثار طبیعی روستای بالا چلی

روستای چلی علیا

روستای چلی علیا

چلی علیا دارای چشمه های فراوانی می باشد. همچنین دارای چشم اندازهای زیبا و هوای مطبوع و خنکی می باشد که برای گردشگران شرایط مساعدی را فراهم می نماید.

از جمله چشمه های این روستا عبارتند از: چشمه اکبر خان، امیرخان، ته چکل سرکمر، زمین میرو، سبز استل و غلام سوخته. مسیر رفت و آمد به این چشمه ها از طریق وسیله نقلیه میسر نمی باشد و جهت رسیدن به این چشمه ها می بایست پیاده روی نمود.

این روستا دارای شبکه لوله کشی آب می باشد که در بین چشمه های ذکر شده چشمه سبز استل آب آشامیدنی روستا را تأمین مینماید.

آبشارهای این روستا نیز عبارتند از آبشار چلم آرام که به شکل سه آبشار پشت سرهم می باشد همچنین آبشار کبوکی که سرمنشأ آن از سه رودخانه طول گذر، ابلس و ال دوئه می باشد.

 

نظر خود را بیان کنید