حوض سلطان بهترین مقصد طبیعت گردی در قم

0

دریاچه نمک حوض سلطان در شمال شهر قم، شکل دیگری از طبیعت دیدنی کشورمان است، که در فصل پاییز یکی از بهترین مقاصد طبیعت گردی و کویر نوردی به شمار می آید. دریاچه نمک حوض سلطان که به بزرگترین آینه ایران مشهور است، در ۴۰ کیلومتری شمال شهر قم، ۸۵ کیلومتری جنوب تهران و در حاشیه بزرگراه خلیج فارس قرار دارد.

این دریاچه که به دریاچه ساوه قم و دریاچه شاهی نیز معروف است، به مساحت تقریبی ۲۴۰ کیلومترمربع در جنوب رشته کوه های البرز قرار دارد. وسعت و شکل دریاچه متناسب با ورود آب و میزان بارندگی آن در فصول مختلف سال متفاوت است. در مواقع بارندگی و ذوب برف های ارتفاعات اطراف، چون بر میزان آب ورودی افزوده می شود، وسعت آن زیاد و در غیر از این ایام، وسعت آن کم می شود. بدین ترتیب سطح آب دریاچه پیوسته در نوسان است. این دریاچه از دو چاله جدا از هم تشکیل شده است. چاله غربی به نام حوض سلطان و چاله شرقی به نام حوض مره است که به وسیله یک آبراهه به هم وصل می شوند. در فصول پرآب ابتدا چاله مره پر می شود و سپس آب اضافی وارد حوض سلطان می شود.

حوض سلطان

این دریاچه به دریاچه ساوه قم و دریاچه شاهی نیز معروف است

رودهای متعددی به این دریاچه وارد می شوند که عموما از اراضی شوره زار نمکی اطراف عبور می کنند. از جمله این رودها می توان به رود شور و قره چای اشاره کرد. حوض سلطان در سال ۱۸۸۳ میلادی و بر اثر ساخت جاده شوسه تهران قم تشکیل شد. در ۳۵ کیلومتری مسیر قم-تهران جاده خاکی وجود دارد که به دریاچه می رسد.

درون دریاچه نیز جاده خاک ریزی هست که برای جلوگیری از فرورفتن خودروها در باتلاق و بهره برداری از نمک دریاچه مورد استفاده قرار می گیرد. دریاچه ساوه نام دیگری است که به حوض سلطان داده شده است، چراکه حوض سلطان بازمانده دریای بزرگ ساوه است. این دریاچه به دلیل نمک فراوان، اغلب به نام دریاچه نمک نیز شناخته می شود، با این حال دریاچه نمک با وسعت بسیار بیشتر در جنوب شرقی قم واقع شده است. سالانه مقدار زیادی نمک از دریاچه حوض سلطان استخراج می شود. دریاچه حوض سلطان از دو قسمت چسبیده به نام های حوض سلطان و حوض مره تشکیل شده است و در گذشته به آن دریاچه شاهی نیز می گفتند.

حوض سلطان

رودهای متعددی به این دریاچه وارد می شوند که عموما از اراضی شوره زار نمکی اطراف عبور می کنند

وجود انواع دیاتوم ها (جلبک های تک سلولی) به عنوان اولین تولید کنندگان غذا در اکوسیستم های آبی در آب های شور منطقه قابل تامل است. این گونه جلبک ها در صورت تولید انبوه می تواند در تعلیف دام، مورد استفاده قرار گیرد. زمستان فصل پرآبی حوض سلطان است بنابراین کفه نمکی این تالاب در فصل پرآبی زیر آب است و حاشیه یا کمربند باتلاقی آن پوشش گیاهی دارد که بیشتر در اضلاع شمالی و شمال غربی این تالاب مشاهده می شود و پرنده های مهاجر نادر در این تالاب وجود دارد که در حاشیه تالاب زندگی می کنند.

بر اساس مطالعه انجام شده، بالغ بر ۲۴۰ گونه با ارزش ریز موجودات هوازی مانند جلبک ها، باکتری ها و قارچ ها در تالاب وجود دارد که می توانند با توجه به مخزن ژنی خود شرایط فوق شور را تحمل کنند. در این منطقه بیش از ۴۰ گونه گیاهی از جمله درمنه بیابانی، اشنان، تاغ زرد و سیاه، سودا و اسفناج وجود دارد.

حوض سلطان

دریاچه ساوه نام دیگری است که به حوض سلطان داده شده است

برای دسترسی به دریاچه نمک حوض سلطان مسیرهای متعددی وجود دارد که دو راه ماشین رو معروف تر از همه است. راه دسترسی اول به حوض سلطان برای کسانی که از سمت قم می آیند بدین شرح است که بعد از مجتمع مهتاب، و عبور از اولین تپه ای که دریاچه بعد از آن دیده می شود، درست در کنار تپه دوم، جاده ای خاکی به سمت پایین و دریاچه سرازیر می شود که جاده اصلی معدن نمک است (در ۹۵ کیلومتری تهران). یکی از نشانه های این خروجی، تابلوی تهران ۹۵ کیلومتر است. راه دسترسی دوم به حوض سلطان برای کسانی که از سمت تهران می آیند، پس از طی ۷۰ کیلومتر از تهران، در سمت چپ اتوبان جاده ای به سمت روستای چشمه شور می رود که نشانه آن در اتوبان تابلوی اطلاعات گردشگری است. برای رسیدن به طرف مقابل اتوبان باید از اولین زیرگذر اقدام کنید.

بهترین فصل برای بازدید از این دریاچه اوایل بهار و اواسط پاییز است. در این موقع از سال، از سرمای سوزناک کویر و گرمای طاقت فرسای آن در امان بوده و می توانید از زیبایی بی حدوحصر آن لذت ببرید.

نظر خود را بیان کنید