آشنایی با تالاب میقان

0

تالاب میقان که زیستگاه برخی از نادرترین پرندگان مهاجر به ایران است، یکی از زیباترین مناطق ایران برای طبیعت گردی محسوب می شود. حیات وحش متنوع و طبیعت کویری جلوه ای خاص بدان بخشیده است. در سالهای با بارندگی مناسب، تالاب دارای آب قابل توجه است و در سالهای کم آبی عموماً سطح تالاب خشک شده و به حالت کویری در می‌آید.

تالاب دیدنی میقان که در گذشته به نمک زار فراهان مشهور بوده، در ۱۷ کیلومتری شمال شرقی اراک، جنوب غربی داودآباد و در دشت فراهان استان مرکزی واقع شده است. مساحت این تالاب در محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰ کیلومترمربع متغیر است و حدود ۱۶۵۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و آب دریاچه شور است. تالاب میقان شامل سه جزیره به نام کریستالین یک و دو در وسط، قسمت کویری و دشت های اطراف می شود.

تالاب میقان

مساحت این تالاب در محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰ کیلومترمربع متغیر است

دریاچه از لحاظ آب وهوایی دارای زمستان های معتدل است؛ همین ویژگی سبب شده است که در پاییز و اوایل زمستان زیستگاه پرندگان به ویژه پرندگان مهاجر از مناطق شمال ایران و مناطق سردسیری باشد. در سال های با بارندگی مناسب، تالاب دارای آب قابل توجه است و در سال های کم آبی عموما سطح تالاب خشک شده و به حالت کویری و شوره زار در می آید. منابع تامین آب تالاب را بارش های جوی، آب سه رودخانه قره کهریز، فراهان و شهراب و پساب تصفیه فاضلاب اراک تشکیل می دهند. قدمت تالاب، از منظرگاه دیرینه شناسی، به دوره پالئوسن بازمی گردد، زمانی که در آن تالاب به دلیل حرکت صفحه های تکتونیکی اطراف شکل گرفته است.

تالاب میقان دارای ویژگی های بوم شناسی ویژه ای است، از جمله آن که سالانه تعداد زیادی از پرندگان مهاجر را در خود جای می دهد که در میان آن ها بعضی از گونه های نادر و حمایت شده کم یاب دیده می شوند. به علت جمعیت بالای درنا در تالاب نسبت به زیستگاه های دیگر کشور، این تالاب اهمیت بیشتری نزد علاقه مندان به محیط زیست پیدا کرده است. در فصل بهار تالاب میقان به عنوان یکی از زیستگاه های اصلی پرندگان مهاجری که در پاییز با عبور از این منطقه از نواحی سردسیر سیبری به سمت مناطق گرمسیر جنوبی و آفریقا پرگشوده بودند و اینک در راه بازگشت به موطن اصلی در این تالاب اسکان موقت دارند. بیش از ۶۰ درصد پرندگان استان و ۱۶ درصد پرندگان کشور در این تالاب کشوری زندگی می کنند و برخی از گونه های پرندگان مهاجر و بومی این منطقه نادر و ارزشمند بوده و حضور پرتعداد آن ها در فصل مهاجرت موجب می شود که گروه های گردشگری متعددی برای پرنده نگری به این خطه سفر کنند.

تالاب میقان

بیش از ۶۰ درصد پرندگان استان و ۱۶ درصد پرندگان کشور در این تالاب کشوری زندگی می کنند

وجود برخی حیوانات وحشی همچون گرگ، روباه، مار، پرندگانی چون عقاب و برخی نمونه های نادر لابه لای شاخ و برگ های سبز قره داغ و آترپلیکس جلوه ای دیدنی به نواحی کویری این تالاب داده است. درنا، مرغابی سانان، فلامینگوها، خروس کولی و انواع پرندگان دیگر با حضور خود در طبیعت بکر تالاب میقان انسان را شگفت زده و به دیدن هر چه بیشتر وا می دارد. این تالاب توسط اداره کل حفاظت محیط زیست استان مرکزی به منطقه شکارممنوع تبدیل شده است. تالاب میقان اراک سالانه پذیرای بیش از ۱۲ هزار قطعه پرنده مهاجر از سیبری است و از سوی دیگر تالابی در یک محیط کویری است که این خصوصیت یک ویژگی منحصربه فرد و جالب است.

مطابق با استانداردهای جهانی تالاب ها، هر تالاب که یک درصد از یک گونه پرنده را در خود پذیرا باشد، در مختصات جهانی و بین المللی قرار می گیرد. از این منظر، تالاب میقان اراک در کنار تالاب گاوخونی اصفهان تنها پذیرای پرندگان مهاجر در مرکز کشور به منظور زمستان گذرانی محسوب می شوند. همچنین پوشش گیاهی منطقه بیشتر از نوع گیاهان شورپسند یا هالوفیت بوده که از این نظر نیز تالاب یکی از ذخیره گاه های مهم گیاهان شور کشور به شمار می رود. علاوه بر پرندگان، گونه های پستانداران، آرتمیا و انواع جلبک آب شور از دیگر جانداران تالاب و محیط اطراف آن هستند.

تالاب میقان

تالاب میقان اراک در کنار تالاب گاوخونی اصفهان تنها پذیرای پرندگان مهاجر در مرکز کشور به منظور زمستان گذرانی محسوب می شوند.

در تالاب میقان به علت شوری آب، گنبدها و طبقات نمکی شکل می گیرد. این طبقات و لایه های نمکی تمامی سطح دریاچه را پوشانده است و از فاصله دور سفید و برفی جلوه می کند. همچنین این تالاب دارای بزرگ ترین منبع سولفات سدیم در کشور است و شرکت املاح معدنی ایران حق برداشت از معادن این تالاب را اخذ کرده است. تالاب از نگاه گردشگری، یکی از مراکز مهم طبیعت گردی و پرنده نگری کشور محسوب می شود. روز ۱۵ آبان به دلیل تجمع درناها در تالاب میقان، روز درنا نام گذاری شده است. دریاچه تالاب میقان در قلب کویری واقع شده که طی سال های اخیر با تلاش های بی وقفه سازمان منابع طبیعی به تفرجگاهی سرسبز تبدیل شده است. هم اکنون با احداث برج مراقبت کویری در دل تالاب، شرایط مناسبی برای بازدید از این منطقه مهیا شده است.

مسیر دسترسی به تالاب میقان

تالاب میقان در استان مرکزی و در نزدیکی شهر اراک واقع شده است. برای دسترسی به این تالاب باید از سه راه خمین به سمت کمربندی شمالی حرکت کرد. پس از آن به میدان تره بار خواهیم رسید، همچنان باید مسیر را مستقیم در پی گرفت، حدود یک الی دو کیلومتر بعد از میدان تره بار به یک جاده فرعی در سمت راست جاده می رسیم. در ابتدای جاده تابلوی بزرگ قرمز رنگی وجود دارد، پس از وارد شدن به داخل این جاده فرعی و عبور از پل روگذر به کارخانه تولید سولفات سدیم می رسیم که در سمت راست جاده نمایان است. با ادامه این مسیر، پس از حدود سه الی چهار کیلومتر به انتهای تالاب میقان خواهیم رسید.

بهترین زمان برای برگزاری برنامه های پرنده نگری در این تالاب، فصل بهار و پاییز است. از این میان، فصل پاییز مامن این پرندگان برای گذران زندگی در آسمانی به دور از سرمای سیبری است و پرندگان اقامت بیشتری در تالاب می گزینند.

نظر خود را بیان کنید