بازارچه مرزی باشماق مریوان

0

این بازارچه در  17 کیلومتری شهر مریوان در جوار روستای مرزی با  شماق قرار دارد و کالاها به صورت ترانزیت از کردستان عراق وارد و خارج می شود.

بازار پررونق باشماق مریوان، معمولا گردشگران را با دست پر راهی خانه هایشان می کند. مجاورت مریوان با کشور عراق و وجود مرز رسمی باشماق در این منطقه، دسترسی مستقیم به کالاهای مورد نیاز را برای مسافران این شهرستان فراهم کرده است. این مرز مشترک موجب رونق اقتصادی، تجاری و صنعت گردشگری این شهرستان شده است.

مبادلات در این مرز به دلایل قومی و ویژگی های خاص منطقه روز به روز تقویت شده است.

روند شکل گیری و گسترش بازارچه باشماق

بازارچه مرزی باشماق

بازارچه مرزی باشماق

وجود عواملی چون پیشینه مبادلات مرزی و حجم کالاهای مبادله شده در محدوده مرزی مریوان سبب می گردد که در سال 1373 اولین بازارچه مرزی استان کردستان به فاصله تقریبی17 کیلومتر از شهر مریوان و در جوار روستای مرزی باشماق احداث شود. بازارچه مذکور تا اولین شهر مرزی استان سلیمانیه (شهر پینجوین) حدود 6 کیلومتر و تا مرکز استان سلیمانیه (شهر سلیمانیه) حدود 130 کیلومتر فاصله دارد.

طول این مسیر که جاده ای آسفالته و غیر استاندارد است، با عبور از شهرهای پینجوین و سید صادق و چند شهرک و محدود روستاهای اطراف جاده به سلیمانیه ختم می گردد. از سال 1369 عملاً فعالیت اقتصادی از طریق مرز باشماق با کردستان عراق شروع شده است و این مبادلات به دلایل قومی و ویژگی های خاص منطقه روز به روز تقویت شده و توانسته به عنوان اولین بازارچه مرزی جمهوری اسلامی ایران با کشور عراق بستر مناسبی را جهت فعالیت اقتصادی فراهم نماید. به طوری که در غیاب گمرک رسمی این بازارچه توانسته به خوبی در صادرات کشور به شمال عراق حتی به مناطق مرکزی این کشور نقش اساسی ایفاء نماید. شروع کار بازارچه با مدیریت فرمانداری از سال 1370 تا 1378 بوده است و از سال 1378 تا 1383 مرز به صورت پیله وری اداره میشده و نماینده بازرگانی در بازارچه حضور داشته است. در سال1383 مرز باشماق به صورت رسمی آغاز به کار کرد.

تعریف بازارچه مرزی

بر اساس ماده 22 مقررات صادرات و واردات مصوب هیأت وزیران بازارچه مرزی محوطه ای است محصور واقع در نقطه صفر مرزی و در جوار گمرکات مجاز به انجام تشریفات ترخیص کالا یا مکانهایی که طبق تفاهمنامه های منعقد شده بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای همجوار تعیین می شود .

موقعیت بازارچه مرزی باشماق

بازارچه مرزی باشماق

بازارچه مرزی باشماق

بر همین اساس شهرستان مریوان با توجه به دارا بودن بازارچه مرزی و قابلیت تبدیل آن به مرز رسمی می تواند در توسعه بازرگانی منطقه و اشتغال زایی به رونق اقتصادی کشور کمک نماید .

بازارچه مرزی باشماق در فاصله 17 کیلومتری غرب شهر مریوان در جوار روستای مرزی باشماق قرار دارد . طرح توسعه بازارچه مرزی باشماق در قالب 32 هکتار در حال اجرا می باشد . از سال 1369 عملاً فعالیت اقتصادی از طریق مرز باشماق با کردستان عراق شروع شده است و این مبادلات به دلایل قومی و ویژگیهای خاص منطقه روز به روز تقویت شده و توانسته به عنوان اولین بازارچه مرزی جمهوری اسلامی ایران با کشور عراق بستر مناسبی را جهت فعالیت اقتصادی فراهم نماید . بطوریکه در غیاب گمرک رسمی این بازارچه توانسته بخوبی در صادرات کشور به شمال عراق حتی به مناطق مرکزی این کشور نقش اساسی ایفاء نماید.

نحوه اداره بازارچه مرزی

بر اساس ماده 23 مقررات صادرات و واردات مصوب هیأت وزیران ایجاد تأسیسات اداری و زیر بنایی ، همچنین تأسیسات مورد نیاز گمرک برای استقرار مأموران خود و سایر سرمایه گذاریها در بخش ایرانی بازارچه مرزی و چگونگی فعالیت و تردد افراد به بازارچه به عهده فرمانداری محل می باشد .

سایر ارگانهای مستقر در بازارچه

بر اساس ماده 22 مقررات صادرات و واردات مصوب هیأت وزیران مبادلات بازارچه مرزی از طریق مجاری رسمی مأموران وزارت بازرگانی ، گمرک و نیروی انتظامی و با اعمال دقیق مقررات مربوط در خصوص نوع و میزان کالاهای وارداتی و صادراتی و دریافت حقوق دولت ، صورت می گیرد . ثبت آماری در محل بازارچه توسط نماینده وزارت بازرگانی انجام می گیرد و گمرک بازارچه نیز با بیش از20 نفر پرسنل اعمال مقررات صادرات و واردات و نظارت بر رعایت آن و کنترل درب ورود و خروج بازارچه را به عهده دارد .

ترانزیت کالا

بازارچه مرزی باشماق در غیاب گمرک رسمی کار صادرات و واردات برابر مقررات مربوطه را انجام داده و علاوه بر آن عملیات ترانزیت خارجی از جمله فعالیتهای اصلی بازارچه بوده به طوری که اکنون بیش از پنجاه شرکت ترانزیت حمل و نقل بین المللی عملیات ترانزیت کالا را از مبدا و یا به مقصد کشورهای خارجی انجام داده و تعداد بیشتری نیز در این رابطه مشغول بکار بوده که در نه ماه سال 1383 به ارزش 29702048 دلار کالا ارز طریق بازارچه باشماق به مقصد کشورهای خارجی ترانزیت گردیده که عمدتاٌ آهن قراضه از کشور عراق به مقصد کشورهای شرق آسیا بوده است.

امکانات بازارچه

بازارچه مرزی باشماق

بازارچه مرزی باشماق

وسعت بازارچه بیش از 32 هکتار بوده که بر اساس برنامه ریزی انجام گرفته در همین محل در فضای به وسعت هشت هکتار پروژه احداث بازارچه جدید باشماق که عملیات عمرانی آن از سنوات قبل آغاز شده در دست اقدام بوده که با اتمام این پروژه فعالیت های پیله وری بازارچه به این محل انتقال پیدا خواهد کرد و در فضای 24 هکتار باقیمانده با عنایت به پیگیری های به عمل آمده و پتانسیل های موجود در محل برای گمرک رسمی در نظر گرفته شده است.

در همین مکان نیز برنامه احداث 30 انبار، 8 واحد مجتمع خدماتی تجاری در سه طبقه با تعداد هزار اتاق، سردخانه، اماکن غذاخوری و احداث یک رستوران بزرگ، تعدادی مغازه شرکت های بار بری و نمایندگی سازمان پایانه های حمل و نقل از سوی بخش خصوصی در دست اقدام می باشد که در صورت اجرای این پروژه مرز باشماق از لحاظ امکانات ساختاری متحول خواهد شد و در این راستا استانداری کردستان تغییر مسیر جاده سنندج – مریوان به منظور کوتاه کردن مسافت و دو بانده کردن جاده مریوان به بازارچه را در دست اجرا دارد و با تکمیل آنها مرز باشماق نقش تعیین کننده در دسترسی به بازار کشور عراق (و حتی کشورهای همسایه عراق مانند سوریه ) در توسعه صادرات کشور ایفاد خواهد کرد.

علاوه بر آن به منظور تسهیل عملیات ارزی در بازارچه مقرر شده در آینده نزدیک نمایندگی بانک ملی در محل بازارچه مستقر و عملیات ارزی تجار و بازرگانان ایرانی و خارجی را انجام دهد. با این حال، در خارج از محوطه بازارچه به منظور ایجاد امکانات رفاهی برای رانندگان تیر پارک و پارکینگ کامیونها و استراحتگاهها رانندگان توسط بخش خصوصی ایجاد گردیده است. امور مبادلات رسمی کالا، تردد اتباع دو طرف مرز و همچنین ترانزیت کالا از طریق مسیر این بازارچه و جاده منتهی به سلیمانیه انجام می پذیرد. پروژه فیبر نوری بازارچه به بهره برداری رسیده که علاوه بر افزایش تعداد تلفنهای ثابت این منطقه تجاری نیز تحت پوشش تلفن همراه قرار گرفته است.

تعداد 30 نفر کارمند دستگاههای دولتی اعم از گمرک ، فرمانداری ، بازرگانی ،پست بانک، پایانه و حمل ونقل و قرنطینه کشاورزی در طول روز در بازارچه مشغول انجام وظایف اداری می باشند.

در بازارچه مرزی باشماق علاوه بر دارندگان کارت بازرگانی که عملیات خروج کالای سایر گمرکات کشور را انجام می دهند بیش از 300 نفر پیله ور و تعداد زیادی شرکتهای تعاونی مرزنشینان که عمدتاٌ فعالیتهای صادراتی داشته حضور دارند و در این راستا تعدادی بیش از 1000 نفر کارذگر ساده مشغول تخلیه و بارگیری در داخل بازارچه می باشند.

از شاخص مهم بازارچه باشماق آن است که صادرات آن همواره در هر دوره از فعالیت بر وارداتش فزونی داشته است. به نحوی که از زمان تاسیس آن تاکنون عل رغم سیر نزولی پیله وران که ناشی از کناره گیری پیله وران ضعیف و یا نا آشنایی برخی از آن ها به روند و اصول تجارت بوده است، از لحاظ حجم مبادلات به ویژه صادارت سیر صعودی داشته است.

پروژه فیبر نوری بازارچه به بهره برداری رسیده که علاوه بر افزایش تعداد تلفنهای ثابت این منطقه تجاری نیز تحت پوشش تلفن همراه قرار گرفته است.

صادرات بازارچه

بازارچه مرزی باشماق

بازارچه مرزی باشماق

عمده کالاهایی که از طریق این بازارچه به شمال عراق صادر شده اند در گروه کشاورزی عبارتند از: سیب زمینی، گوجه فرنگی، برگ زردآلو، انواع میوه، جوجه یک روزه و انواع محصولات جالیزی.
در گروه صنعتی و پتروشیمی : مصنوعات فلزی ، ظروف پلاستیکی ، رنگ روغن ، دارو ، فرش های ماشینی و مواد پاک کننده.
در گروه معدنی :کاشی، سیمان، گچ، سنگ های ساختمانی.

واردات بازارچه

در بخش واردات نیز تا قبل از سال 1379 کالاهایی چون برنج و چای و بعد از آن موز، وسایل الکترونیکی و لامپ های روشنایی ساخت کشور آلمان از اقلام واردات قطعی بوده اند. کالاهایی چون قراضه آهن آلات فلزات و ورق های زائد از واردات موقت و اقلامی چون گندم ، حبوبات و قیر از کالاهایی بوده اند که به مقصد کشورهای آسیای میانه و افغانستان ترانزیت شده اند. غیر از مبادله کالا در بازارچه مذکور حجم فعالیت آن سبب فعالیت گروه ها و بخش های مختلف دولتی و غیر دولتی نیز گردیده است به طوری که در بخش اداری بازارچه نمایندگان اداراتی چون گمرک ، بازرگانی، فرمانداری، کشاورزی، پست بانک و نیروهای نظامی و انتظامی فعالیت دارند. در بخش بازرگانی خصوصی نیز سه گروه عمده با عناوین بازرگانان، تعاونی مرزنشینان و پیله وران فعالیت می نمایند. در بخش خدمات نیز عده زیادی از نیروهای فعال محلی در بخش حمل و نقل و خدمات خصوصی فعالیت می نمایند.

هر چند در شرایط کنونی با امکانات فعلی روزانه حدود 600 کامیون کالا از طریق این بازارچه وارد و یا خارج می شوند به طوریکه در سال 83 خروجی سایر گمرکات 924/663/101 دلار و پیله وری به ارزش 23336618 دلار کالا از طریق بازارچه به کشور عراق صادر شده است و نحوه سازماندهی و مدیریت بازارچه از سوی فرماندار مریوان به طرقی بوده که هیچ کالای صادراتی در طول شب در بازارچه باقی نمانده و هر محموله ای که وارد بازارچه گردد در همان روز بعد از تشریفات قانونی از بازارچه صادر می شود تا تجار و پیله وران با حداقل هزینه و در کمترین زمان بتواند کالاهای خود را به بازار مقصد برسانند.

نقش بازارچه باشماق بر شاخص توسعه منطقه

بازارچه مرزی باشماق

بازارچه مرزی باشماق

ناامنی در مناطق مرکزی کشور عراق سبب گردیده بسیاری از تجار و بازرگانان عراقی ترجیح دهند کالاهای مورد نیاز خود را از ایران و از طریق بازارچه مرزی باشماق تحویل گیرند و این وضعیت سبب بالا رفتن تراکم کار و ازدحام بازارچه شده و اگر قبلاً مناطق و روستاهای همجوار بازارچه در آن سوی مرز نیازمندی های خود را از این محل تأمین می کردند اکنون باشماق به عنوان یک مرکز حیاتی برای کشور عراق و یک محور اساسی در توسعه صادرات کشور ما تبدیل شده است. آمار صادرات حدود یک میلیون دلار روزانه اعم از پیله وری و یا خروجی سایر گمرکات از طریق بازارچه خود گویای اهمیت و حساسیت بازارچه باشماق می باشد.

بر همین اساس شهرستان مریوان با توجه به دارا بودن بازارچه مرزی و قابلیت تبدیل آن به مرز رسمی می تواند در توسعه بازرگانی منطقه و اشتغال زایی به رونق اقتصادی کشور کمک نماید.

ایجاد بازارچه مرزی در این شهرستان از چند جهت بر شاخص های اقتصادی این منطقه تاثیر گذار بوده است

یکی از مزایای بازارچه باشماق و افزایش ارزش صادرات آن وجود عوامل طبیعی و موقعیت جغرافیایی منطقه است. طبیعت بکر و زیبای شهرستان، اقلیت های قومی، عوامل طبیعی سبب گردیده سالانه هزاران گردشگر از این استان دیدن کنند. بازارچه ها پتانسیل تبدیل کردن شهرهای مرزی به شهرهایی با هدف گردشگری را نیز دارا هستند و می توانند موجب توسعه این صنعت درآمدزای دنیای معاصر شوند. جذب گردشگران داخلی و خارجی موجب رشد و شکوفایی اقتصادی مناطق مختلف کشور می شود و در این زمینه بسترسازی مناسب به منظور تسهیل در امور خدماتی گردشگران یکی از مهمترین راههای جذب توریست داخلی و خارجی به شهرهای مرزی است.

از طرف دیگر فعالیت بازارچه مرزی باشماق باعث ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، همچنین تحرک شغلی مرزنشینان گردیده که سهم اشتغال غیرمستقیم به مراتب بیشتر از اشتغال مستقیم است. هم چنین فعالیت این بازارچه باعث افزایش درآمد مرزنشینان و ساکنان شهرستان شده است. هم چنین استقرار بازارچه باشماق و ایجاد اشتغال برای ساکنین مرزنشین توانسته از مهاجرت ساکنان این منطقه به شهر بکاهد و همچنین تا حدود زیادی از اقتصاد غیر رسمی در این منطقه کاسته است.

بازارچه مرزی باشماق تاثیر زیادی در تامین مایحتاج نیازهای ساکنین مرزنشین داشته و کالاهای مبادله شده عمدتاً رویکرد فرا استانی وفرا منطقه ای داشته است. همچنین احداث این بازارچه توانسته امنیت نسبی را از لحاظ اقتصادی و اجتماعی در منطقه ایجاد کند و باعث افزایش سرمایه گذاری شده است.

نظر خود را بیان کنید